Phan Văn Hoàng- 24/07/2026
- 1
Cách kiểm tra độ bền đường may sau khi thay lô chỉ mới
Table of Contents [Hide]
1. Vì sao phải kiểm tra đường may khi thay lô chỉ mới?
Hai lô chỉ có cùng tên quy cách chưa chắc tạo ra đường may giống nhau. Sự khác biệt về độ đều, độ xoắn, độ giãn, độ xù lông, độ trơn bề mặt hoặc độ ổn định của cuộn chỉ có thể làm thay đổi khả năng hình thành mũi may.

Trong nhiều trường hợp, lô chỉ mới vẫn chạy được trên máy nhưng đường may có thể xuất hiện các vấn đề như:
- Chỉ bị căng quá mức tại một số vị trí.
- Mũi may không ôm chặt mép bao.
- Chỉ bị xơ hoặc suy giảm độ bền sau khi đi qua kim.
- Móc chỉ không ổn định khi máy chạy nhanh.
- Đường may dễ tuột sau khi cắt đầu chỉ.
- Bao chịu được khi vừa may nhưng bị bục trong quá trình xếp chồng hoặc vận chuyển.
- Mức tiêu hao chỉ tăng bất thường.
- Tỷ lệ đứt chỉ, bỏ mũi hoặc phải dừng máy tăng lên.
Vì vậy, khi thay lô chỉ may mới, doanh nghiệp không nên chỉ kiểm tra xem máy có chạy được hay không. Điều quan trọng hơn là phải đánh giá độ bền thực tế của đường may trong điều kiện gần giống sản xuất và sử dụng nhất.
2. Độ bền đường may không chỉ phụ thuộc vào độ bền của sợi chỉ

Một sai lầm phổ biến là cho rằng chỉ cần lô chỉ mới có lực kéo đứt cao thì đường may chắc chắn sẽ bền. Trên thực tế, độ bền đường may là kết quả tổng hợp của nhiều yếu tố:
- Độ bền và độ giãn của chỉ.
- Độ đều của đường kính chỉ.
- Mức độ xù lông hoặc tưa sợi.
- Độ xoắn của chỉ.
- Độ trơn bề mặt chỉ.
- Loại mũi may.
- Mật độ mũi may.
- Độ căng chỉ trên và chỉ dưới.
- Tình trạng kim, móc, bộ dẫn chỉ và đĩa căng.
- Tốc độ máy.
- Cấu trúc và độ dày của vật liệu bao.
- Khoảng cách từ đường may đến mép bao.
- Cách gấp mép hoặc nẹp miệng bao.
- Lực tác động khi bao được đổ đầy, nâng, kéo và xếp chồng.
Một loại chỉ có lực kéo cao nhưng quá cứng hoặc độ giãn thấp vẫn có thể tạo ra đường may dễ bục khi bao chịu tải va đập. Ngược lại, chỉ quá mềm hoặc giãn nhiều có thể làm đường may lỏng, biến dạng hoặc tuột mũi.
Do đó, cần kiểm tra đồng thời khả năng chạy máy, hình dạng mũi may và khả năng chịu lực của toàn bộ đường may.
3. Nguyên tắc quan trọng khi kiểm tra lô chỉ mới
Để kết quả có giá trị, chỉ nên thay đổi một yếu tố tại một thời điểm. Khi thử lô chỉ mới, cần giữ ổn định các điều kiện còn lại, bao gồm:
- Cùng một máy may.
- Cùng loại kim.
- Cùng loại bao hoặc cùng cuộn vật liệu.
- Cùng kiểu gấp mép.
- Cùng chiều dài mũi may.
- Cùng tốc độ máy.
- Cùng vị trí đường may.
- Cùng người vận hành nếu có thể.
- Cùng phương pháp thử tải.
Nếu vừa thay chỉ, vừa thay kim, tăng tốc độ máy và thay đổi độ căng chỉ thì rất khó xác định nguyên nhân khi đường may không đạt.
Phương pháp đáng tin cậy nhất là dùng lô chỉ cũ đã được chấp nhận làm mẫu đối chứng, sau đó so sánh với lô chỉ mới trong cùng một điều kiện.
4. Chuẩn bị trước khi chạy thử lô chỉ mới
4.1. Ghi nhận thông tin lô chỉ
Mỗi lô thử nên được nhận diện rõ ràng bằng các thông tin:
- Tên nhà cung cấp hoặc đơn vị sản xuất.
- Mã lô.
- Ngày sản xuất.
- Quy cách chỉ.
- Màu sắc.
- Trọng lượng cuộn.
- Số lượng cuộn trong lô.
- Loại nguyên liệu.
- Độ xoắn hoặc hướng xoắn nếu có yêu cầu riêng.
- Ngày đưa vào chạy thử.
- Máy và dây chuyền sử dụng.
Việc ghi mã lô giúp truy xuất nhanh nếu sau này phát sinh hiện tượng bục đường may hoặc đứt chỉ hàng loạt.
4.2. Lấy mẫu ở nhiều vị trí trong lô
Không nên chỉ lấy một cuộn ở phía trên cùng của kiện hàng để chạy thử. Một lô chỉ có thể không đồng đều giữa các kiện hoặc giữa các vị trí đóng gói.
Có thể áp dụng phương án lấy mẫu nội bộ như sau:
| Quy mô lô chỉ | Số cuộn thử đề xuất | Vị trí lấy mẫu |
| Dưới 100 cuộn | 3 cuộn | Đầu, giữa và cuối lô |
| 100–500 cuộn | 5 cuộn | Nhiều kiện và nhiều tầng |
| Trên 500 cuộn | 5–10 cuộn | Rải đều theo kiện, pallet hoặc ngày sản xuất |
Đây là mức tham khảo để kiểm tra tại xưởng. Doanh nghiệp có thể tăng số mẫu đối với đơn hàng quan trọng, bao tải trọng lớn hoặc khách hàng có yêu cầu chất lượng nghiêm ngặt.
4.3. Kiểm tra cuộn chỉ trước khi lắp máy

Trước khi may, cần quan sát từng cuộn để phát hiện:
- Cuộn bị móp, vỡ hoặc lỏng chân.
- Chỉ quấn quá chặt hoặc quá xốp.
- Các lớp chỉ bị sạt xuống.
- Đường kính cuộn không đồng đều.
- Có nút nối lớn.
- Chỉ bị đổi màu.
- Chỉ có mùi dầu hoặc hóa chất bất thường.
- Bề mặt chỉ xù nhiều.
- Chỉ bị bết hoặc dính giữa các vòng quấn.
- Đầu chỉ khó tháo hoặc rút không đều.
Sau đó, kéo chỉ bằng tay ở nhiều vị trí trên cuộn. Lực tháo chỉ phải tương đối ổn định, không xuất hiện hiện tượng lúc quá nhẹ, lúc bị giật mạnh.
5. Quy trình kiểm tra độ bền đường may sau khi thay lô chỉ mới
Bước 1: Vệ sinh và kiểm tra máy trước khi thử
Bụi chỉ, xơ sợi và ba via trong hệ thống dẫn chỉ có thể làm sai lệch kết quả thử. Trước khi lắp lô chỉ mới, cần:
- Vệ sinh bộ dẫn chỉ.
- Làm sạch đĩa căng chỉ.
- Kiểm tra lỗ kim.
- Kiểm tra bề mặt móc hoặc ổ tạo mũi.
- Loại bỏ các điểm sắc, rãnh mòn và ba via.
- Kiểm tra kim có bị cong hoặc cùn không.
- Kiểm tra đường đi của chỉ.
- Kiểm tra dao cắt chỉ.
- Bôi trơn đúng vị trí theo hướng dẫn của máy.
Nếu bộ dẫn chỉ đang bị xước, lô chỉ nào cũng có thể bị xơ và đứt. Khi đó, việc kết luận lô chỉ mới không đạt sẽ thiếu chính xác.
Bước 2: Chạy đối chứng bằng lô chỉ cũ
Trước khi lắp lô chỉ mới, nên may một nhóm mẫu bằng lô chỉ cũ đang chạy ổn định. Đây là cơ sở để so sánh.
Cần ghi lại:
- Tốc độ máy.
- Chiều dài mũi may.
- Vị trí núm căng chỉ.
- Tỷ lệ đứt chỉ.
- Số lần bỏ mũi.
- Hình dạng mặt trên và mặt dưới đường may.
- Kết quả thử kéo hoặc thử tải.
- Kiểu hư hỏng khi mẫu bị phá hủy.
Mỗi nhóm nên có nhiều mẫu, không nên đánh giá chỉ từ một đường may duy nhất.
Bước 3: Lắp lô chỉ mới nhưng chưa điều chỉnh máy ngay
Lắp chỉ mới theo đúng đường dẫn đang sử dụng. Trong lần chạy đầu tiên, nên giữ nguyên các thông số của lô cũ để quan sát mức độ tương thích thực tế.
Chạy máy ở tốc độ thấp trước, sau đó tăng dần đến tốc độ sản xuất. Trong quá trình này, cần theo dõi:
- Chỉ có tháo khỏi cuộn đều không.
- Cuộn có rung hoặc nhảy không.
- Chỉ có xoắn vòng trước mắt dẫn không.
- Chỉ có bị xù khi đi qua đĩa căng không.
- Kim có nóng nhanh hơn bình thường không.
- Máy có phát sinh tiếng kêu khác thường không.
- Chỉ có bị căng giật theo chu kỳ không.
- Mũi may có được hình thành ổn định ở tốc độ cao không.
Nếu đường may không đạt ngay từ thông số cũ, không nên vội kết luận lô chỉ kém chất lượng. Cần xác định xem lô mới chỉ cần hiệu chỉnh nhẹ hay có sự khác biệt lớn đến mức không phù hợp với máy.
Bước 4: Kiểm tra ngoại quan đường may
Sau khi máy chạy ổn định, lấy mẫu đường may ở đầu, giữa và cuối đoạn chạy thử.
Các đặc điểm của đường may đạt yêu cầu
- Mũi may phân bố đều.
- Không có mũi dài ngắn bất thường.
- Không bỏ mũi.
- Không xuất hiện vòng chỉ lỏng.
- Chỉ không bị xơ rõ rệt sau khi may.
- Vị trí khóa mũi nằm tương đối ổn định.
- Mép bao không bị nhăn hoặc co rúm quá mức.
- Vật liệu không bị cắt rách quanh lỗ kim.
- Đường may không quá lỏng và cũng không siết quá chặt.
- Đầu đường may không dễ tuột sau khi cắt.
Dấu hiệu đường may đang quá căng
- Mép bao bị co lại.
- Vật liệu nhăn dọc theo đường may.
- Chỉ lún sâu vào bề mặt bao.
- Lỗ kim bị kéo dài.
- Đường may dễ đứt khi bẻ hoặc gập.
- Chỉ bị xơ nhiều sau khi qua kim.
- Chỉ đứt tập trung tại một đoạn có tải cao.
Dấu hiệu đường may quá lỏng
- Có vòng chỉ nổi rõ.
- Mũi may dễ bị kéo giãn.
- Đường may dịch chuyển khi dùng tay tách hai lớp vật liệu.
- Đầu mũi xích dễ tuột.
- Đường may có thể chịu lực kéo thẳng nhưng dễ bung khi bị va đập hoặc rung.
Bước 5: Thử kéo đường may bằng tay theo phương pháp thống nhất
Thử bằng tay không thay thế được máy đo lực, nhưng vẫn hữu ích để sàng lọc nhanh tại dây chuyền.
Điều quan trọng là phải thử theo cùng một cách, không kéo tùy ý giữa các mẫu.
Cách thực hiện
- Cắt mẫu có đường may nằm ở giữa.
- Giữ hai phía vật liệu cách đường may một khoảng tương đương nhau.
- Kéo vuông góc với đường may.
- Tăng lực từ từ, không giật đột ngột trong lần thử đầu.
- Quan sát vị trí bắt đầu biến dạng.
- Ghi nhận bộ phận bị hỏng trước.
Sau đó thực hiện thêm một lần kéo giật hoặc kéo nhanh để mô phỏng tác động khi bao bị nâng, quăng hoặc rơi.
Cần phân biệt ba kiểu hư hỏng
Chỉ bị đứt trước: Có thể do chỉ yếu, chỉ bị tổn thương trong quá trình may, độ căng quá cao, kim không phù hợp hoặc chỉ chịu nhiệt kém.
Vật liệu bao bị rách quanh đường may: Đường may có thể đã đủ bền, nhưng mật độ mũi quá dày, kim quá lớn, đường may quá sát mép hoặc vật liệu bao có độ bền thấp.
Mũi may bị tuột hoặc mở dần: Có thể liên quan đến độ căng không cân bằng, quá trình tạo mũi không ổn định, đầu mũi xích không được khóa đúng hoặc chỉ có độ trơn quá cao.
Mục tiêu không phải lúc nào cũng là làm cho chỉ không bao giờ đứt. Một đường may tốt cần có sự cân bằng giữa độ bền chỉ, cấu trúc mũi may và độ bền của vật liệu bao.
Bước 6: Thử kéo bằng thiết bị đo lực

Đối với nhà máy có yêu cầu kiểm soát ổn định, nên sử dụng máy kéo lực hoặc thiết bị đo lực có ngàm kẹp phù hợp.
Cách chuẩn bị mẫu
- Cắt các mẫu có cùng kích thước.
- Đặt đường may ở vị trí giữa mẫu.
- Giữ khoảng cách từ đường may đến mép mẫu giống nhau.
- Không dùng mẫu có lỗi vật liệu rõ ràng.
- Chuẩn bị mẫu từ nhiều cuộn chỉ khác nhau.
- Chuẩn bị nhóm đối chứng từ lô chỉ cũ.
Kết quả cần ghi nhận:
- Lực lớn nhất trước khi mẫu bị hỏng.
- Độ giãn của mẫu.
- Vị trí hư hỏng.
- Kiểu hư hỏng.
- Mức độ dao động giữa các mẫu.
Công thức so sánh tương đối
Có thể tính tỷ lệ duy trì độ bền của lô chỉ mới so với lô đối chứng:
- Tỷ lệ duy trì độ bền (%) = Lực phá hủy trung bình của lô mới / Lực phá hủy trung bình của lô đối chứng × 100
Ví dụ:
- Lô chỉ cũ: lực phá hủy trung bình 42 kgf.
- Lô chỉ mới: lực phá hủy trung bình 40 kgf.
Tỷ lệ duy trì độ bền:
- 40 / 42 × 100 = 95,2%
Con số này chưa đủ để kết luận lô chỉ mới đạt hay không. Cần xem thêm độ ổn định giữa các mẫu, vị trí hư hỏng và yêu cầu chịu tải thực tế của bao.
Một lô có lực trung bình khá cao nhưng kết quả dao động lớn vẫn tiềm ẩn rủi ro. Chẳng hạn, năm mẫu cho kết quả 44, 43, 42, 41 và 25 kgf có thể nguy hiểm hơn nhóm mẫu cùng đạt khoảng 39–41 kgf.
Bước 7: Thử tải tĩnh trên bao thành phẩm
Thử mẫu nhỏ giúp đánh giá nhanh đường may, nhưng thử trên bao thành phẩm phản ánh sát thực tế hơn.
Phương pháp thực hiện
- May bao bằng đúng máy và thông số sản xuất.
- Đổ vật liệu hoặc tải mô phỏng bằng trọng lượng tương đương.
- Đặt bao ở tư thế sử dụng thực tế.
- Duy trì tải trong một khoảng thời gian nội bộ quy định.
- Theo dõi sự biến dạng của đường may.
- Kiểm tra lại sau khi nâng và di chuyển bao.
Có thể thử ở nhiều mức:
- Tải danh định của bao.
- Tải cao hơn tải danh định theo quy định kiểm soát nội bộ.
- Tải giữ lâu để đánh giá hiện tượng giãn và tuột mũi.
- Tải lặp lại để mô phỏng nhiều lần nâng hạ.
Không nên lựa chọn mức tải vượt quá thiết kế của bao chỉ để “thử cho chắc”, vì khi đó vật liệu thân bao, cấu trúc dệt hoặc mép gấp có thể trở thành yếu tố giới hạn, làm sai mục tiêu đánh giá lô chỉ.
Bước 8: Thử rơi hoặc va đập
Đường may có thể chịu được tải tĩnh nhưng vẫn bục khi bao bị rơi. Nguyên nhân là lực va đập tác động trong thời gian rất ngắn, tạo tải đỉnh cao hơn nhiều so với khi bao nằm yên.
Khi khách hàng có công đoạn xếp bao, ném bao lên xe, chạy băng tải hoặc nâng hạ nhiều lần, nên bổ sung thử rơi.
Cần thống nhất:
- Khối lượng bao.
- Vật liệu chứa bên trong.
- Chiều cao rơi.
- Tư thế rơi.
- Số lần rơi.
- Loại nền tiếp xúc.
- Vị trí đường may khi tiếp đất.
Nên thử các tư thế:
- Rơi bằng mặt phẳng.
- Rơi bằng cạnh.
- Rơi tập trung vào khu vực gần đường may.
- Rơi ở đầu hoặc góc bao.
Sau mỗi lần thử, kiểm tra:
- Chỉ có bị đứt không.
- Mũi may có bị giãn không.
- Vật liệu quanh lỗ kim có bị rách không.
- Đầu đường may có bị tuột không.
- Đường may có dịch chuyển khỏi vị trí ban đầu không.
Bước 9: Kiểm tra sau một ca sản xuất
Một lô chỉ có thể chạy tốt trong vài phút đầu nhưng phát sinh lỗi khi sử dụng lâu hơn. Vì vậy, cần đánh giá ít nhất qua một khoảng sản xuất đủ dài.
Các thông số nên theo dõi theo từng ca:
| Chỉ tiêu | Lô chỉ cũ | Lô chỉ mới | Ghi chú |
| Số lần đứt chỉ | |||
| Số lần bỏ mũi | |||
| Số lần phải xỏ lại chỉ | |||
| Số bao phải may lại | |||
| Thời gian dừng máy | |||
| Số cuộn chỉ đã sử dụng | |||
| Số bao thành phẩm | |||
| Lượng chỉ tiêu hao | |||
| Số mẫu thử tải không đạt |
Việc theo dõi theo ca giúp phát hiện những lỗi không thể nhìn thấy trong một đoạn chạy thử ngắn, chẳng hạn như:
- Cuộn chỉ tháo không ổn định khi gần hết cuộn.
- Chỉ tích tụ xơ trong đĩa căng.
- Kim nóng dần khi máy chạy liên tục.
- Độ căng thay đổi khi tốc độ dây chuyền tăng.
- Nút nối xuất hiện nhiều ở phần giữa cuộn.
- Trọng lượng cuộn không đồng đều làm tăng số lần thay cuộn.
6. Cách thiết lập tiêu chí chấp nhận lô chỉ mới

Không có một mức lực duy nhất phù hợp cho mọi loại bao, mọi máy may và mọi quy cách chỉ. Doanh nghiệp nên xây dựng tiêu chí dựa trên ba nguồn:
- Kết quả của lô chỉ đã được sử dụng ổn định.
- Yêu cầu chịu tải thực tế của sản phẩm.
- Yêu cầu kỹ thuật hoặc thỏa thuận với khách hàng.
Một bộ tiêu chí nội bộ có thể gồm:
- Không xuất hiện lỗi nghiêm trọng trong quá trình tạo mũi.
- Không tăng bất thường tỷ lệ đứt chỉ.
- Đường may không bị tuột sau khi cắt và xử lý đầu mũi.
- Lực phá hủy trung bình không thấp hơn giới hạn nội bộ.
- Mức dao động giữa các mẫu nằm trong phạm vi cho phép.
- Không có mẫu yếu bất thường.
- Bao vượt qua thử tải tĩnh.
- Bao vượt qua thử rơi theo điều kiện quy định.
- Tỷ lệ phải may lại không tăng đáng kể.
- Mức tiêu hao chỉ không tăng bất hợp lý.
- Máy có thể chạy ở tốc độ sản xuất mục tiêu.
Doanh nghiệp có thể quy định lô chỉ mới phải duy trì khoảng 90–95% hoặc cao hơn so với mẫu đối chứng, tùy biên an toàn của sản phẩm. Tuy nhiên, đây chỉ nên là ngưỡng tham khảo nội bộ. Đối với bao tải trọng lớn hoặc điều kiện vận chuyển khắc nghiệt, cần thiết lập mức chấp nhận cao hơn dựa trên thử nghiệm thực tế.
7. Có nên chỉnh độ căng chỉ khi thay lô mới?
Có thể cần điều chỉnh, vì mỗi lô chỉ có thể có độ trơn, độ cứng và khả năng tháo cuộn khác nhau. Tuy nhiên, nên điều chỉnh theo trình tự.
Trình tự điều chỉnh hợp lý
- Chạy lô mới bằng thông số cũ.
- Quan sát hình dạng mũi may.
- Xác định chỉ đang quá căng hay quá lỏng.
- Điều chỉnh từng bước nhỏ.
- Chạy lại một đoạn đủ dài.
- Kiểm tra cả mặt trên và mặt dưới đường may.
- Thử kéo lại sau mỗi lần điều chỉnh.
- Ghi lại thông số cuối cùng.
Không nên xoay núm căng chỉ nhiều vòng cùng lúc. Điều chỉnh quá lớn làm mất điểm tham chiếu và có thể khiến người vận hành không xác định được mức nào tạo ra đường may tốt nhất.
Nếu lô chỉ mới chỉ chạy được sau khi phải nới hoặc siết độ căng quá nhiều so với bình thường, cần đánh giá kỹ. Đây có thể là dấu hiệu lô chỉ có đặc tính khác đáng kể so với tiêu chuẩn đang sử dụng.
>>> Xem thêm: Cách chỉnh độ căng chỉ may bao theo lỗi đường may
8. Những lỗi thường gặp khi kiểm tra lô chỉ mới
Chỉ kiểm tra lực kéo của sợi chỉ rời
Lực kéo của sợi chỉ trước khi may không phản ánh đầy đủ độ bền sau khi chỉ đi qua bộ căng, lỗ kim và vùng ma sát. Chỉ có thể bị suy giảm do xơ, nhiệt hoặc uốn gập trong quá trình tạo mũi.
Cần kiểm tra cả chỉ nguyên cuộn và đường may thành phẩm.
Chạy thử ở tốc độ thấp rồi chấp nhận lô
Ở tốc độ thấp, chỉ chịu ít ma sát và kim sinh nhiệt ít hơn. Lô chỉ có thể hoạt động tốt khi chạy chậm nhưng đứt liên tục ở tốc độ sản xuất.
Bắt buộc phải thử ở tốc độ vận hành thực tế.
Chỉ thử một cuộn
Một cuộn tốt không đại diện cho toàn bộ lô. Cần lấy mẫu từ nhiều kiện và nhiều vị trí.
Thay nhiều thông số cùng lúc
Khi thay kim, thay chỉ, chỉnh máy và đổi vật liệu cùng lúc, kết quả thử không còn khả năng truy nguyên nguyên nhân.
Chỉ quan sát đường may ngay sau khi may
Một số đường may bị giãn, lỏng hoặc tuột sau thời gian chịu tải. Cần thử sau khi giữ tải hoặc sau vận chuyển mô phỏng.
Không ghi nhận kiểu hư hỏng
Hai mẫu có cùng lực phá hủy nhưng một mẫu đứt chỉ, mẫu còn lại rách thân bao là hai tình huống khác nhau. Kiểu hư hỏng giúp xác định đúng yếu tố cần điều chỉnh.
Đánh giá theo cảm giác của từng người
Một người kéo mạnh, người khác kéo nhẹ sẽ tạo ra kết quả không nhất quán. Cần chuẩn hóa kích thước mẫu, hướng kéo và cách tăng lực.
9. Phân tích nguyên nhân khi đường may của lô mới yếu hơn lô cũ

Chỉ bị đứt tại lỗ kim
Nguyên nhân có thể gồm:
- Kim quá nhỏ so với chỉ.
- Lỗ kim có cạnh sắc.
- Kim bị nóng.
- Độ căng chỉ quá cao.
- Chỉ bị xù hoặc có filament đứt.
- Chỉ chịu ma sát kém.
- Chỉ bị tổn thương trong quá trình dẫn.
Đường may lỏng và dễ kéo giãn
Cần kiểm tra:
- Độ căng chỉ.
- Khả năng tạo vòng của chỉ.
- Độ xoắn.
- Độ trơn bề mặt.
- Thời điểm phối hợp giữa kim và móc.
- Mật độ mũi may.
- Tốc độ băng tải và tốc độ máy may.
Vật liệu rách dọc theo đường may
Nguyên nhân thường liên quan đến:
- Mũi may quá dày.
- Kim quá lớn.
- Kim cùn hoặc có ba via.
- Đường may quá sát mép.
- Độ căng quá cao.
- Vật liệu bao giòn hoặc không đồng đều.
- Mép gấp không đúng kích thước.
Đầu đường may bị tuột
Cần đánh giá:
- Chiều dài đoạn chỉ chừa sau cắt.
- Cách khóa đầu mũi.
- Độ căng mũi xích.
- Cơ cấu cắt chỉ.
- Hướng kéo của bao sau khi may.
- Độ trơn của lô chỉ mới.
- Tốc độ băng tải tại thời điểm cắt.
Chỉ đứt ngẫu nhiên nhưng đường may mẫu vẫn bền
Trường hợp này có thể do khả năng tháo cuộn không ổn định, nút nối, đoạn chỉ lỗi hoặc dao động đường kính. Cần kiểm tra toàn bộ cuộn thay vì chỉ kiểm tra lực kéo trung bình.
10. Mẫu phiếu kiểm tra lô chỉ may mới
Thông tin chung
- Nhà cung cấp:
- Mã lô:
- Quy cách chỉ:
- Ngày nhận:
- Ngày thử:
- Máy thử:
- Loại bao:
- Tải trọng bao:
- Người thực hiện:
Thông số máy
- Loại kim:
- Cỡ kim:
- Chiều dài mũi:
- Tốc độ máy:
- Độ căng chỉ ban đầu:
- Độ căng sau điều chỉnh:
- Kiểu gấp mép:
- Khoảng cách đường may đến mép:
Kết quả chạy máy
- Số cuộn thử:
- Thời gian chạy:
- Số bao đã may:
- Số lần đứt chỉ:
- Số lần bỏ mũi:
- Số bao phải may lại:
- Hiện tượng xù chỉ:
- Hiện tượng nóng kim:
- Khả năng tháo cuộn:
Kết quả kiểm tra độ bền
- Số mẫu thử kéo:
- Lực trung bình:
- Lực thấp nhất:
- Lực cao nhất:
- Kiểu hư hỏng:
- Kết quả thử tải:
- Kết quả thử rơi:
- So sánh với lô đối chứng:
Kết luận
- Đạt và đưa vào sản xuất.
- Đạt có điều kiện.
- Cần điều chỉnh thêm.
- Cách ly để kiểm tra lại.
- Không đạt và phản hồi nhà cung cấp.
11. Checklist kiểm tra nhanh tại dây chuyền
Trước khi chấp nhận lô chỉ mới, cần xác nhận:
- Đã ghi nhận mã lô và thông tin nhà cung cấp.
- Đã lấy mẫu từ nhiều cuộn.
- Cuộn chỉ không móp, sạt hoặc quấn bất thường.
- Chỉ tháo khỏi cuộn tương đối đều.
- Máy và bộ dẫn chỉ đã được vệ sinh.
- Kim, móc và đĩa căng không có ba via.
- Đã chạy mẫu đối chứng bằng lô cũ.
- Đã thử lô mới với thông số ban đầu giống lô cũ.
- Đã chạy ở tốc độ sản xuất thực tế.
- Không bỏ mũi hoặc hình thành vòng chỉ bất thường.
- Đường may không quá căng hoặc quá lỏng.
- Chỉ không bị xơ nghiêm trọng sau khi may.
- Đã thử kéo vuông góc với đường may.
- Đã ghi nhận vị trí và kiểu hư hỏng.
- Đã thử tải trên bao thành phẩm.
- Đã thử va đập hoặc thử rơi khi cần.
- Đã theo dõi tỷ lệ đứt chỉ trong ca.
- Đã so sánh với lô chỉ cũ.
- Đã lưu mẫu và phiếu kết quả.
- Chỉ đưa vào sản xuất hàng loạt sau khi có kết luận.
12. Khi nào cần tạm ngưng sử dụng lô chỉ mới?
Nên cách ly lô chỉ và kiểm tra sâu hơn khi xuất hiện một trong các dấu hiệu:
- Nhiều cuộn có lực tháo chỉ không ổn định.
- Chỉ đứt lặp lại ở nhiều máy khác nhau.
- Đường may yếu hơn rõ rệt so với lô cũ.
- Kết quả giữa các cuộn chênh lệch lớn.
- Chỉ xù nhanh sau khi qua bộ căng.
- Đầu mũi xích tuột nhiều hơn bình thường.
- Tỷ lệ may lại tăng.
- Phải giảm mạnh tốc độ máy mới có thể vận hành.
- Phải thay đổi quá nhiều thông số máy.
- Xuất hiện nút nối, đoạn chỉ lỗi hoặc cuộn thiếu trọng lượng với tần suất cao.
- Bao không vượt qua thử tải hoặc thử rơi nội bộ.
Trong trường hợp này, nên giữ nguyên hiện trạng của các cuộn lỗi, chụp hình, lưu mẫu chỉ, lưu mẫu đường may và gửi kết quả cụ thể cho nhà cung cấp. Phản hồi có số liệu sẽ hiệu quả hơn nhận xét chung như “chỉ yếu” hoặc “chỉ chạy không tốt”.
Kết luận
Kiểm tra độ bền đường may sau khi thay lô chỉ mới không nên dừng ở việc may thử vài đường rồi kéo bằng tay. Một quy trình đáng tin cậy cần kết hợp kiểm tra cuộn chỉ, chạy đối chứng, quan sát mũi may, thử kéo, thử tải, thử va đập và theo dõi trong điều kiện sản xuất thực tế.
Điểm quan trọng nhất là giữ ổn định các yếu tố về máy, kim, vật liệu và tốc độ để xác định chính xác ảnh hưởng của lô chỉ mới. Đồng thời, doanh nghiệp nên xây dựng mẫu đối chứng và giới hạn chấp nhận riêng cho từng nhóm bao.
Khi có dữ liệu đầy đủ, nhà máy không chỉ giảm nguy cơ bục đường may mà còn kiểm soát tốt hơn thời gian dừng máy, lượng chỉ tiêu hao, tỷ lệ hàng phải may lại và các khiếu nại phát sinh sau giao hàng.
Câu hỏi thường gặp
1. Có cần kiểm tra từng lô chỉ may mới không?
Có. Ngay cả khi mua từ cùng một nhà cung cấp, đặc tính của chỉ vẫn có thể dao động giữa các lần sản xuất. Mức độ kiểm tra có thể rút gọn đối với nhà cung cấp ổn định, nhưng không nên bỏ hoàn toàn bước xác nhận lô.
2. Chạy thử bao nhiêu cuộn là đủ?
Số cuộn phụ thuộc quy mô lô, mức độ quan trọng của sản phẩm và lịch sử ổn định của nhà cung cấp. Với kiểm tra thông thường, nên lấy ít nhất ba cuộn ở các vị trí khác nhau. Đơn hàng lớn hoặc bao tải trọng cao nên tăng số mẫu.
3. Đường may đứt chỉ có phải lô chỉ mới không đạt?
Không thể kết luận ngay. Cần kiểm tra độ căng, kim, móc, bộ dẫn chỉ, nhiệt độ kim, tốc độ máy và cấu trúc bao. Nếu chỉ mới đứt trên nhiều máy trong cùng điều kiện mà lô cũ vẫn chạy ổn định, khả năng nguyên nhân đến từ lô chỉ sẽ cao hơn.
4. Có thể chỉ dùng tay để kiểm tra độ bền không?
Thử tay phù hợp để sàng lọc nhanh nhưng khó tạo lực giống nhau giữa các lần thử. Đối với sản phẩm quan trọng, nên sử dụng thiết bị đo lực và thử trên bao thành phẩm.
5. Lực kéo đường may cao có đồng nghĩa đường may tốt không?
Chưa chắc. Cần xem đường may hỏng theo cách nào, có bị tuột mũi không, vật liệu có bị cắt rách quanh lỗ kim không và kết quả có ổn định giữa các mẫu không.
6. Tại sao lô chỉ mới chạy tốt lúc đầu nhưng đứt nhiều sau vài giờ?
Nguyên nhân có thể là xơ chỉ tích tụ trong bộ căng, kim nóng dần, cuộn chỉ tháo không đều ở lớp bên trong, nút nối xuất hiện nhiều hoặc thông số máy thay đổi khi dây chuyền tăng tốc.
>>> Xem thêm:
- 0 Bình luận
